Kentlerde su yönetimi, iklim değişikliğinin etkileriyle birlikte peyzaj planlama ve tasarım süreçlerinin öncelikli başlıklarından biri haline geliyor. Özellikle kent dokusu içerisinde kalan dere ve çevrelerinin doğal süreçlerle uyumlu biçimde planlanması; su kaynaklarının korunması, yeşil alan sistemlerinin sürekliliği ve kentsel dirençliliğin güçlendirilmesi açısından önem taşıyor. Bu yaklaşımla düzenlenen 16. PMOGenç Yaz Kampı, 20–29 Ağustos 2026 tarihleri arasında Mersin’de gerçekleştirildi. Öğrenci üyelerin mesleki gelişimini desteklemek, kolektif üretim ve birlikte karar alma süreçlerini deneyimlemelerini sağlamak amacıyla düzenlenen kamp, Oda’nın ana yürütücülerinden olduğu EPD-Net Erasmus+ Projesi katkıları ve Mersin Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirildi. Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ali Derse ve Arş. Gör. Ramazan Karataş yürütücülüğündeki çalışmalarda öğrenciler, akademisyenler ve meslek temsilcileri ortak bir proje üretim sürecinde bir araya geldi.

Müftü Deresi İçin Doğa Temelli Çözümler Geliştirildi

Kampın çalışma alanı olarak Mersin kent yerleşiminden Akdeniz’e ulaşan Müftü Deresi belirlendi. Yaklaşık 60 kilometre uzunluğa ve 410 kilometrekarelik su toplama havzasına sahip dere ve çevresi; kurakçıl peyzaj, iklim değişikliğine uyum, kentsel dirençlilik, su yönetimi ve doğa temelli çözümler odağında ele alındı. Öğrenciler, eğitmenlerin yönlendirmesiyle Müftü Deresi ve çevresine ilişkin planlama ve tasarım önerileri üzerinde çalıştı. Proje üretim sürecinde su kaynaklarının daha verimli kullanılması, bölgenin iklim koşullarına uyum sağlayan peyzaj yaklaşımlarının geliştirilmesi ve kentsel dirençliliğin güçlendirilmesi üzerinde duruldu. Ekonomik ve işlevsel gerekliliklerin yanı sıra estetik ve sürdürülebilirlik kriterleri de çalışmalarda dikkate alındı.

Kamp programında proje çalışmalarının yanı sıra söyleşi, atölye ve mesleki paylaşımlar gerçekleştirildi. Öğrenciler; akademisyenler, eğitmenler, sektör ve Oda temsilcileriyle bir araya gelirken, Tarsus kültür gezisiyle bölgenin kültürel ve tarihi varlıklarını da yakından tanıdı.

Kentleri Suyu Daha Akılcı Kullanan Bir Yapıda Ele Almak Zorundayız

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Genel Başkanı Özay Yerlikaya, iklim değişikliğinin kentlerin planlama ve tasarım anlayışını doğrudan etkilediğine dikkat çekerek, “Artan sıcaklıklar, kuraklık ve su kaynakları üzerindeki baskı, kentlerimizi ve açık alanlarımızı nasıl planladığımızı yeniden düşünmemizi zorunlu kılıyor. Özellikle kentlerin içinden geçen dereleri yalnızca suyun aktığı alanlar olarak görmek yerine, kentin doğal sisteminin bir parçası olarak ele almamız gerekiyor. Kentleri suyu daha akılcı kullanan, bulunduğu coğrafyanın doğal koşullarıyla uyumlu ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı daha dirençli bir yapıda planlamak zorundayız. Bu yıl genç meslektaşlarımızın Müftü Deresi için kurakçıl peyzaj ve doğa temelli çözümler odağında ortaya koyduğu çalışmaların, benzer sorunlarla karşı karşıya olan kentler için de önemli bir fikir ve deneyim alanı oluşturduğuna inanıyoruz” dedi.

Kamp boyunca eğitmen olarak Doç. Dr. Bahar Başer Kalyoncuoğlu, Barış Ekmekçi, Süleyman Can Çinkılıç, Cemil Hamdi Okumuş, Mehmet Cemil Aktaş, Burak Işık, Alican Turgay Sezer, Prof. Dr. Hayriye Eşbah Tunçay, proje üretim sürecinde öğrencilerle bir araya gelerek deneyimlerini paylaştı.

10 Günlük Çalışmanın Sonuçları Sergilendi

Kamp boyunca geliştirilen çalışmalar, 29 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilen Proje Sergisi ve Kapanış Etkinliği’nde sunuldu. Etkinliğe; TMMOB Peyzaj Mimarları Odası 17. Dönem Genel Başkanı Özay Yerlikaya, 2. Başkan Sercan Yılmaz, Genel Sekreter Nihan Yegin Yarayan, Yönetim Kurulu Üyesi Engin Musa Gürcan, Yedek Yönetim Kurulu Üyeleri PEMKON Dönem Başkanı Doç. Dr. Bahar Başer Kalyoncuoğlu, Mehmet Cemil Aktaş ve Burak Işık, Denetleme Kurulu Başkanı Alican Turgay Sezer, Adana Şube Yazmanı Özlem Aytok, Şube Saymanı Mete Küreç, Şube Yönetim Kurulu Üyeleri Ebru Yıldız, Songün Şen ve Berna Çetin, Adana Şube Yedek Yönetim Kurulu Üyeleri Çağla Tuana Çürümez, Serdar Bostancı ve Merve Köroğlu, Mersin İl Temsilcisi Şeniz İşcan Ateş, Temsilcilik Saymanı Raziye Şule Uzun Takan, Temsilcilik Yedek Yönetim Kurulu Üyeleri Abdullah Gökbörü Demiray ve Neslihan Kandemir, Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanı Abdullah Selçuk Şahutoğlu, kamp yürütücüleri Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ali Derse ve Arş. Gör. Ramazan Karataş ile Genel Merkez Teknik Personelleri Bilal Emre Arslan ve Hüseyin Burak Sevim katıldı.

Kapanış etkinliğinde genç peyzaj mimarı adaylarının Müftü Deresi için hazırladığı proje önerileri sergilenerek katılımcılarla paylaşıldı.

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Hakkında
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, peyzaj mimarlarını temsil eden, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. 1994 yılında mesleki örgütlenmesine başlayan Oda; peyzaj mimarlığı mesleğinin gelişimini desteklemek, mesleki hak ve yetkileri korumak, doğal ve kültürel değerlerin korunmasına katkı sağlamak amacıyla faaliyet gösteriyor. Mesleki çalışmaların yanı sıra eğitim, etkinlik, yayın ve öğrenci programları gerçekleştiren Oda; iklim değişikliği, doğal kaynakların korunması, kentsel ve kırsal peyzajların planlanması ve kamusal alanların geliştirilmesi konularını da çalışma alanları arasında ele alıyor.

<p>The post Müftü Deresi planlamasında gençlerin güç birliği first appeared on EmlakTimes.</p>

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin Onat Kutlar Tiyatro Salonu’nda gerçekleştirilen lansmanda, Belediye Başkanı Fatma Şahin’in sunumuyla kente kazandırılan ve önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi planlanan projeler anlatıldı. Lansmanda su yönetimi, altyapı yatırımları, ulaşım, yol, kavşak ve trafik düzenlemeleri, bisiklet yolları, otopark yönetimi, imar, kentsel dönüşüm, konut, çevre, enerji, yeşil alan, spor ve sağlık konuları öne çıktı.

Programa Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Gaziantep Vali Yardımcısı Hüseyin Kaptan, AK Parti Gaziantep Milletvekili Mesut Bozatlı, AK Parti Gaziantep İl Başkanı Fatih Muhaddis Fedaioğlu, ilçe belediye başkanları, siyasi parti temsilcileri, kurum yetkilileri, basın mensupları ve vatandaşlar katıldı.

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Gaziantep modelinin ortak akıl, dayanışma, hizmet siyaseti ve hesap verebilirlik üzerine kurulduğunu belirtti. Şahin, “Biz vatandaşımıza ne söz verdik, hangisini yaptık, hangisini yapamadık bunun hesabını vermek için huzurlarınızdayız. Cumhurbaşkanımızdan öğrendiğimiz en önemli söz ‘söz namustur’ sözüdür. Gaziantep sanayisiyle, üretimiyle ve çalışkanlığıyla olağanüstü bir dönem yaşıyor. En önemli şey altyapının sağlamlığıdır ve biz bu sağlamlık üzerine inşa ediyoruz” dedi.

Başkan Şahin, Türkiye’de bir ilke imza attıklarını belirterek, “Ustalık eserimiz. Aile bağlarını güçlendiren yeni nesil bir mekan” sloganıyla daha önce hayata geçirilen bebek, çocuk ve AVM kütüphanelerine yeni bir konsept eklediklerini açıkladı. “Gaziantep Aile Kütüphanesi” adıyla hizmet verecek bu yeni eserin kısa sürede kentte açılacağı ifade edildi.

Lansmanda, Gaziantep’in en önemli konularından biri olan su güvenliğine dikkat çekildi. Artan nüfus, iklim değişikliği ve kuraklık riskleri göz önünde bulundurularak su arzının geleceğin ihtiyaçlarına göre planlandığı belirtildi. 2025 yılında şehir merkezine 214 milyon 589 bin 873 metreküp, şehir geneline ise 242 milyon 111 bin 218 metreküp su verildiği kaydedildi. Şehrin su güvenliğinin tek kaynağa bağlı kalmadığı, alternatifli ve sürekli besleme sistemi kurulduğu vurgulandı. Bu kapsamda Düzbağ ve Çetintepe hattı öne çıkan yatırımlar arasında yer aldı.

2019 yılında Düzbağ Regülatörü’nün devreye alınmasıyla Gaziantep’in üçüncü su kaynağına kavuştuğu, 2026 yılında Çetintepe’nin tamamlanmasıyla şehir merkezinin dördüncü su kaynağına ulaşmasının hedeflendiği belirtildi. Çetintepe Barajı’ndan gelecek 7 kilometrelik isale hattı projesinin 2026 yılında hizmete alınması planlanıyor. Projenin yaklaşık 2 milyar TL yatırım bedeline sahip olduğu aktarıldı.

İçme suyu arıtma tesislerinde kapasite artışı sağlandığı, 2014 öncesinde toplam kapasitenin 441 bin 40 metreküp/gün iken 2025 yılında 929 bin 820 metreküp/güne çıktığı ve içme suyu arıtma kapasitesinde yüzde 110,8 artış sağlandığı ifade edildi. Belkıs İçme Suyu Arıtma Tesisi’nin yaklaşık 98 milyon Euro maliyetle hayata geçirildiği ve 700 bin metreküp/gün kapasiteye sahip olduğu belirtildi. Tesisle yüksek kapasiteli ve sürekli çalışabilir bir arıtma omurgası oluşturulduğu vurgulandı.

Atık su yönetiminde kullanılan suyu sistem dışına atmayan, yeniden yöneten ve kontrol eden bir yapının kurulduğu bildirildi. 2014 öncesinde 3 olan atık su arıtma tesisi sayısı 10’a çıkarıldı, kapasite ise 238 bin metreküpten 504 bin 500 metreküpe yükseltildi. Böylece atık su arıtma kapasitesinde yüzde 112 artış sağlandı.

Şebeke yatırımlarında içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu hatlarının güçlendirildiği belirtildi. 2013-2025 yılları arasında toplam 4 bin 700 kilometre içme suyu, 3 bin 800 kilometre kanalizasyon ve 550 kilometre yağmur suyu hattı yapıldığı kaydedildi. Kırsal mahalleler ve ilçelerde altyapı standartlarının yükseltilmesi amacıyla 444 depo ve 780 su kuyusu hizmete alındı.

Ulaşım yatırımları kapsamında Gaziantep’in üst ölçekli ulaşım sistemine geçiş için altyapı yatırımlarının tamamlandığı, raylı sistemler, tüneller, çevre yolları ve bağlantı yollarıyla şehir içi hareketliliğin yeniden planlandığı ifade edildi. GAZİRAY’ın bu dönüşümün en önemli projelerinden biri olduğu vurgulandı. Mevcut ulaşım yükünün yüzeyden raylı sisteme taşındığı, şehir içi hareketliliğin yeniden organize edildiği ve Türkiye’nin ilk yerli ve milli tren setinin Gaziantep’e kazandırıldığı belirtildi.

GAZİRAY’da günlük 10 bin olan yolcu kapasitesinin 60 bine çıkarılması hedefleniyor. Ayrıca metro standartlarında 5 kilometrelik tünel yapıldığı aktarıldı. Gaziantep Metro Projesi’nin kentin uzun vadeli raylı sistem omurgasını oluşturacağı bildirildi. Yatırım programına alınan projede 10,5 kilometre uzunluğunda hat ve toplam 9 istasyon bulunacak. Bölgenin ilk metrosunun Gaziantep’te hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Toplu taşımada çevreci dönüşüm kapsamında kente 25 elektrikli otobüs kazandırıldığı, elektrikli otobüsler ve şarj istasyonlarıyla enerji verimliliği yüksek, karbon yükü düşük bir toplu taşıma sistemi hedeflendiği belirtildi. Dülük-OSB Tüneli, Gaziantep tarihinin en büyük ulaşım projelerinden biri olarak sunuldu. Sanayi ve şehir trafiğini ayrıştıracak projenin 2027 yılında hizmete alınması planlanıyor. Projenin yatırım bedeli 7,2 milyar TL olarak açıklandı. Proje kapsamında 8 bin 500 metre yol ve 3 bin 250 metre uzunluğunda, 3 şeritli 2 tüp tünel yapılacak.

Mavikent-Havalimanı imar yolu bağlantısı da ulaşım akslarını güçlendirecek projelerden biri olarak kaydedildi. 50 metre genişliğinde ve 8 kilometre uzunluğundaki yol, havalimanını Mavikent’e, Sazgın Mahallesi ve çevresindeki mahalleleri ise Mavikent Sanayi Bölgesi ile Körkün OSB’ye bağlayan ana yol niteliği taşıyor.

Yol, kavşak ve trafik düzenlemeleri kapsamında yapılan çalışmalar da paylaşıldı. İkinci Çevre Yolu projesi 126,5 kilometre uzunluğunda planlanmış olup çalışmalar devam ediyor. Güzergah, Ulaştırma Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü iş birliğinde netleştirildi. 2014’ten itibaren kent genelinde 5 milyon 775 bin ton sıcak asfalt serimi ve yama yapıldığı, 4 bin 640 kilometre serim, 3 bin 290 kilometre sathi kaplama, 594 kilometre imar yolu, 93 menfez ve köprü ile 15 köprülü kavşağın tamamlandığı bildirildi. Toplamda 710 kilometrelik yeni cadde ve bulvar ağı hizmete sunuldu.

2014-2026 yılları arasında 802 kavşakta düzenleme yapıldığı, bu düzenlemelerle trafik akışında yüzde 27 iyileşme sağlandığı belirtildi. Şahinbey Köprülü Kavşağı, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Köprülü Kavşağı ve Şehirgösteren Köprülü Kavşağı tamamlanan projeler arasında yer aldı. BÜSEM 2 Katlı Kavşak ve bağlantı yollarında 523 milyon TL’lik yatırımla çalışmalar sürüyor. Abdülhamit Han Köprülü Kavşağı ve Perilikaya Köprülü Kavşağı’nda da çalışmalar devam ediyor.

Sürdürülebilir ulaşım kapsamında bisikletli ulaşım ve otopark yönetimine de yer verildi. Gaziantep’te 2015’ten itibaren bisikletli ulaşım kent içi ulaşım sisteminin parçası haline getirildi. 2025 itibarıyla kent genelinde bisiklet yolu uzunluğu 100 kilometreye ulaştı. Otopark yönetiminde ise park sorunu karmaşadan çıkarılarak yönetilebilir bir sisteme dönüştürüldü. Ücretli otopark sistemiyle trafik sıkışıklığı azaltıldı, şehir merkezindeki park baskısı hafifletildi ve sürdürülebilir park yönetimi hedeflendi.

İmar, kentsel dönüşüm ve konut projeleri kapsamında Gaziantep’in yalnızca ulaşım ve altyapı yatırımlarıyla değil, güvenli, planlı ve dirençli yaşam alanlarıyla geleceğe hazırlandığı belirtildi. Göllüce Mahallesi Kentsel Dönüşüm Alanı yaklaşık 240 bin metrekare (24 hektar) alanı kapsıyor. Bölgede 398 bina, 626 bağımsız bölüm ve 3 bin 467 kişi yaşıyor. Aydınlar Mahallesi afet riski altındaki alan ise 187 bin metrekare (18,7 hektar) büyüklüğünde olup, 742 bina, bin 462 bağımsız bölüm ve 5 bin 230 kişilik nüfusa sahip.

Kentsel dönüşüm vizyonunun sadece eski yapıların yenilenmesi değil, afet riskini azaltan, sosyal donatıları güçlendiren, ulaşım ve altyapıyla entegre edilen sağlıklı yaşam alanları oluşturmayı amaçladığı belirtildi. Konut projeleri kapsamında Kuzeyşehir ve Güneyşehir’de 14 bin konut hedefi konuldu. Bu projelerle planlı büyüme, güvenli konut üretimi ve yeni yaşam alanları oluşturulması hedefleniyor.

Çevre ve yenilenebilir enerji yatırımları da sunumda yer aldı. 2050’ye kadar sera gazı emisyonlarının en az yüzde 80 azaltılması hedefleniyor. 19,3 megavat gücündeki güneş ve biyogaz enerji santrallerinden 2025 itibarıyla 478 bin 267 megavatsaat elektrik üretildi. Merkez Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nda günlük yaklaşık 2 bin ton atık bertaraf edilirken, çöp gazından üretilen 13 megavat elektrikle yaklaşık 45 bin hanenin enerji ihtiyacı karşılanıyor. Nizip’te günlük 170 ton, Araban’da yaklaşık 90 ton atık bertaraf sürecine dahil edildi. MBR Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Tesisi’nin günlük 600 metreküp kapasiteye sahip olduğu ifade edildi.

Yeşil alan projeleri kapsamında Balıklı Parkı 270 bin metrekarelik alanda 150 bin metrekare yeşil alanla, Burç Tabiat Ormanı Ekopark Projesi 600 dönümlük alanda, Beylerbeyi Parkı 78 bin 950 metrekarede 7 bölümle, Erikçe Parkı ise 11 bin 480 metrekarede kentin ilk su verimliliği parkı olarak planlandı. Ayrıca Gaziray hattındaki 5 kilometrelik yeşil hat düzenlemesi ve 125 bin metrekarelik Kuzeyşehir Millet Bahçesi de projeler arasında yer aldı.

Spor yatırımları kapsamında 2014’ten itibaren kente 13 yüzme havuzu ve 12 spor salonu kazandırıldı. Kamil Ocak Spor Salonu, 4 bin 300 metrekare alanda, 3 bin 416 kişi kapasiteli, FIBA onaylı tam profesyonel bir tesis olarak hizmet veriyor. Yetenek Kaşifi Projesi kapsamında 2025 yılında 12 bin çocuk yetenek taramasından geçirildi.

Sosyal destek ve aile projeleri kapsamında 16-18 Mayıs 2025’te Gaziantep Festivaller Parkı’nda Aile Yılı Festivali düzenlendi. 605 çifte ücretsiz nikah kıyıldı, yeni evlenen 10 bin çifte çeyiz desteği, evlilik öncesi 40 bin TL nakit destek ve Gazi Konut desteği sağlandı. Gaziantep Aile Akademisi ile 5 bin kişiye hukuki danışmanlık, 79 bin kişiye eğitim, 18 bin kişiye psikolojik destek verildi. KAGİDEM aracılığıyla 2 binden fazla girişimci adayı kadına ulaşıldı.

Sosyal destek çalışmalarında 39 noktadaki çorba ikram çeşmelerinden 15 bin vatandaş faydalandı. 78 Haydi Büfesi hizmet verirken, Haydi Ekmek Fabrikası günlük 120 bin ekmek, aşevi ise günlük 20 bin kişilik yemek kapasitesine sahip. Taziye evi sayısı merkez ve ilçelerde yapımı devam edenlerle birlikte 45’e yükseldi.

Sağlık projeleri kapsamında Türkiye’nin en büyük Engelsiz Yaşam Merkezi Gaziantep’te yapıldı. Az Görme Rehabilitasyon Merkezi 90 metrekare alanda, yaklaşık 3 milyon TL yatırım desteğiyle hayata geçirildi. İşitme Cihazı Yapım Uygulama ve Odyoloji Merkezi 2 bin 50 metrekare alanda hizmet verecek ve Türkiye’de tek merkez olacak. GBB İnayet Topçuoğlu Hastanesi 160 yatak, 13 genel yoğun bakım, 28 yeni doğan yoğun bakım, 3 ameliyathane ve 3 doğumhaneyle hizmet veriyor. 2014-2025 yılları arasında 9 milyon 777 bin 724 kişiye sağlık hizmeti sunuldu. Ekim 2024’te açılan Aylin Dilbaz Çetin Diş Kliniği 55 bin 876, Mobil Ağız ve Diş Sağlığı Aracı ise 2020’den bu yana 29 bin 873 vatandaşa ulaştı.

Gaziantep Vali Yardımcısı Hüseyin Kaptan, Gaziantep Modeli’nin bir parçası olmaktan gurur duyduğunu belirterek yapılan hizmetleri dinlemek üzere bir araya geldiklerini ifade etti. AK Parti Gaziantep Milletvekili Mesut Bozatlı ve AK Parti Gaziantep İl Başkanı Fatih Muhaddis Fedaioğlu da gastronomiden spora, ulaşımdan altyapıya kadar hayata geçirilen projelerin kentin dönüşümüne katkı sağladığını, Gaziantep’in üretimi ve çalışkanlığıyla öncü şehir kimliğini güçlendirdiğini söyledi.

Programda, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin tamamlanan ve devam eden projelerine ilişkin sunumun ardından soru-cevap bölümüne geçildi.

<p>The post Gaziantep’te Ulaşım Devrimi: GAZİRAY Etkisi first appeared on EmlakTimes.</p>