Tahsilat Zorluğunda Küresel Yüksek Risk: Türkiye’de Son Durum Ne?

Allianz Trade tarafından hazırlanan Tahsilat Zorluğu Skoru ve Derecelendirmesi Raporu’na göre, dünya ekonomisinin giderek parçalanmasıyla küresel ticari alacakların neredeyse yarısı için tahsilat riski “çok yüksek” veya “ciddi” seviyede bulunuyor. Raporda, ihracatçıların ticari alacaklarını en zor tahsil ettiği ülkeler arasında Suudi Arabistan, Meksika ve Birleşik Arap Emirlikleri yer alıyor. Uluslararası ticari alacakların 1,1 trilyon doları, yüksek risk taşıyan bu ülkelerde konumlanıyor. Türkiye’de ise uluslararası tahsilat zorluklarının dört yıl öncesine göre azaldığı, ancak hâlâ “yüksek” düzeyde olduğu belirtiliyor.

Allianz Trade, Tahsilat Zorluğu Skoru ve Derecelendirmesi Raporu’nun dördüncü baskısını yayımladı. Bu rapor, küresel GSYİH ve ticaretin %90’ını temsil eden 52 ülkenin ekonomik verilerini baz alarak şirketlerin alacak tahsilatındaki güçlükleri değerlendiriyor. Ticari alacak sigortasında dünya lideri olan Allianz Trade’e göre, küresel tahsilat zorluğu 100 üzerinden 47,2 ile “yüksek” seviyeye ulaştı.

Türkiye’de uluslararası tahsilat zorluklarında son dört yılda önemli gelişmeler yaşandı. 2022 yılında borç tahsilatında 13’üncü sırada bulunan Türkiye, 2026 değerlendirmesinde 27’nci sıraya geriledi. Bu dönemde mahkeme süreçleri ve iflas düzenlemelerinde yaşanan iyileşmelerle, Türkiye’de tahsilat zorlukları “çok yüksek” seviyeden “yüksek” seviyeye indi. Ödeme güçlükleri özellikle uzun alacak vadeleri olarak öne çıkıyor. Raporda, Türk şirketlerin en çok ihracat yaptığı 20 ülke arasında alacaklarını en zor tahsil ettiği pazarların Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin olduğu belirtiliyor.

Rapordaki tahsilat zorluğu skoru dört seviyeden oluşuyor: 40’ın altı “belirgin”, 40-50 arası “yüksek”, 50-60 arası “çok yüksek” ve 60 üzeri “ciddi” olarak sınıflandırılıyor. Küresel ortalama 47,2 olarak ölçülürken, bu skor 2022’de 49 seviyesindeydi. Risk dağılımında ise “ciddi” ve “çok yüksek” seviyedeki ülke oranları azalmış, buna karşın “yüksek” ve “belirgin” seviyedeki ülke oranlarında artış görülmüştür.

Raporda, dünya genelinde ticari iflasların yüksek seyretmesinin ve değişen ticaret akışları, korumacı devlet politikaları, jeopolitik gerilimler ile artan dijital risklerin etkisiyle küresel ekonomi parçalanırken, alacak tahsilatının özellikle ihracatçılar için giderek zorlaştığı vurgulanıyor.

Allianz Trade Yönetim Kurulu Üyesi Fabrice Desnos, “Uluslararası ticari alacakların %48’i ‘çok yüksek’ veya ‘ciddi’ risk taşıyan ülkelerde bulunuyor. İflaslar tüm bölgelerde tahsilat zorluklarının başlıca sebebi. Orta Doğu’daki tahsilat zorluğunun temel nedeni yerel ödeme uygulamalarıdır. Batı Avrupa’da mahkeme süreçlerinin karmaşıklığı ise Orta Doğu ve diğer bölgelere kıyasla daha az etkili” dedi.

Öte yandan, raporda uluslararası borçların en kolay tahsil edildiği ülkeler Almanya, Hollanda ve Portekiz olarak sıralanırken, en zor pazarlar yine Suudi Arabistan, Meksika ve Birleşik Arap Emirlikleri olarak gösteriliyor. Allianz Trade Grup Alacak ve Tahsilat Müdürü Pascal Personne bu durumu “Uluslararası borç tahsilatı Suudi Arabistan’da Almanya’ya göre neredeyse üç kat daha zor. Gelişmiş ekonomiler ile gelişmekte olan pazarlar arasındaki fark giderek azalıyor; ancak tahsilatın en zor olduğu bölgeler Orta Doğu ve Afrika olarak öne çıkıyor” sözleriyle açıkladı.

Raporda ayrıca, küresel ticaret sistemindeki yapısal değişimlerle yeni ticaret merkezleri kurulurken, bu pazarların cazip olmasına rağmen alacak tahsilatı zorluklarının sürdüğü belirtiliyor. Allianz Trade İflas Araştırmaları Baş Analisti Maxime Lemerle, “BAE, Vietnam ve Malezya gibi yükselen ‘Yeni Nesil Ticaret Merkezleri’ ortalama 62 puanla ‘ciddi’ tahsilat zorluğu taşıyor. Bu pazarlar kritik hale gelirken, bu bölgelerde faaliyet göstereceklerin seçici davranması ve sağlam bir kredi yönetimi anlayışına sahip olması gerekmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Allianz Trade, 40 ülkede 5.800 çalışanıyla 289 milyondan fazla şirketi takip ederek alacak risklerini yönetmelerine destek sunuyor. Dünya çapında firmalara sağlanan yıllık teminat tutarı 1,4 trilyon Euro olan şirket, ticari alacak sigortasında sektör lideri konumunda bulunuyor. Allianz Trade’in takip ettiği şirketlerin toplam büyüklüğü, küresel GSYİH’nin %98’ini oluşturuyor.

Allianz Grubu, 70 ülkede 156 bini aşkın çalışanıyla 128 milyon müşteriye sigortacılık ve varlık yönetimi hizmeti veriyor. 2024 yılı sonunda 179,8 milyar Euro iş hacmi ve 16 milyar Euro faaliyet kârı ile önemli bir finans kuruluşu olan grup, Türkiye’de Allianz Trade, Allianz Partners ve Allianz Türkiye şirketleriyle faaliyet gösteriyor. Türkiye’de 1923’ten beri faaliyet gösteren Allianz, 2023’te kuruluşunun 100. yılını kutladı. Allianz Türkiye, elementer sigortalarda Allianz Sigorta, bireysel emeklilik ve hayat sigortalarında Allianz Yaşam ve Emeklilik ile Allianz Hayat ve Emeklilik şirketlerine sahip.

Ayrıca, Allianz Teknik akredite deprem laboratuvarı olarak Türkiye’de öncü konumda bulunuyor ve 2008 yılından beri Türkiye’ye yapılan yatırımlar 1 milyar Euro’yu aştı. Allianz Türkiye, dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve inovasyon alanlarında sektöre liderlik yapıyor.

Geleceğe dönük ifadelerin çeşitli riskler ve belirsizlikler barındırdığı, gerçek sonuçların bunlardan farklı olabileceği belirtildi. Bu riskler arasında ekonomik koşullar, finansal piyasa dalgalanmaları, doğal afetler, sağlık trendleri, kredi temerrütleri, faiz oranları, döviz kurları, düzenleyici değişiklikler ve rekabet koşulları yer alıyor. Bu faktörlerin çoğu terörist faaliyetlerden etkilenebilir.