Bekâra ev vermemek ayrımcılık riski taşıyabilir
Ev ararken “bekâra ev vermiyorum” ya da “öğrenciye kiralık değil” yanıtıyla karşılaşmak hem sıkıntı yaratabilir hem de hukuki soru işaretlerine yol açabilir. Ancak bu iki durum aynı şekilde değerlendirilmez. Medeni hâl, kanunda ayrımcılık yasağı kapsamında sayılırken öğrencilik tek başına açıkça belirtilen bir ayrımcılık temeli değildir. Bu nedenle ev sahibinin gerekçesi ve uygulamanın nasıl yapıldığı önem taşır.
MEDENİ HÂL NEDENİYLE AYRIMCILIK
6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, medeni hâl temelinde ayrımcılığı yasaklar. Kanunda, taşınmazların kiralanması dâhil mal ve hizmet sunumunda ayrımcılık yasağına ilişkin hükümler yer alır. Bu nedenle bir ev sahibinin sırf bekâr olduğunuz için kiralama talebinizi reddetmesi, somut koşullara göre ayrımcılık iddiasına konu olabilir.
Bununla birlikte, her olumsuz yanıt otomatik olarak hukuka aykırı ayrımcılık anlamına gelmez. Ret kararının gerçekten medeni hâle dayanıp dayanmadığı, olayın koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Ev sahibi, kiracı adaylarının ödeme gücü veya kira güvencesi gibi konularda nesnel ve tutarlı ölçütler uygulayabilir. Bu ölçütlerin ayrımcılığı gizlemek için kullanıldığı iddiası ise ayrıca incelenebilir.
ÖĞRENCİ OLMAK VE KİRALAMA KOŞULLARI
Öğrenci olmak, 6701 sayılı Kanun’da tek başına sayılan ayrımcılık temellerinden biri değildir. Bu nedenle yalnızca “öğrenciye kiralamıyorum” denmesi her durumda doğrudan kanuna aykırı kabul edilemez. Ancak öğrencilik nedeniyle yapılan uygulama yaş, medeni hâl veya kanunda korunan başka bir temelle bağlantılıysa değerlendirme değişebilir.
Ev sahibi gelir belgesi, kefil veya ödeme güvencesi talep edebilir. Bu koşulların makul olması, önceden belirlenmesi ve benzer durumdaki adaylara eşit biçimde uygulanması önemlidir. Kiracı adayı olarak koşulları kira sözleşmesine yazılı şekilde geçirmeyi ve ev sahibinin ya da temsilcisinin kimliğini doğrulamayı ihmal etmeyin.
HAKKINIZI ARAMAK İÇİN NE YAPABİLİRSİNİZ?
Ret gerekçesini mümkünse yazılı olarak isteyin. İlanın ekran görüntüsü, mesajlar, e-postalar ve tanık bilgileri gibi belgeleri saklayın.
Ayrımcılığa uğradığınızı düşünüyorsanız önce ilgili kişi veya kuruluşa başvurarak uygulamanın düzeltilmesini talep edin. Başvurunuz reddedilirse veya 30 gün içinde yanıt verilmezse, şartları oluştuğunda Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna (TİHEK) başvurabilirsiniz. Telafisi güç veya imkânsız zarar ihtimali bulunan durumlarda doğrudan başvuru imkânı da kanunda düzenlenmiştir.
TİHEK’e başvuru süresi, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren genel olarak bir yıldır. Başvuru öncesinde kurumun güncel usul ve belge koşullarını kontrol edin.
TİHEK, ayrımcılık yasağı kapsamında inceleme yapabilir ve kanundaki yaptırımları uygulayabilir. Maddi veya manevi tazminat talebi ise ayrı hukuki yollar ve koşullar çerçevesinde değerlendirilir. Gerekiyorsa bir avukattan destek alın.
SONUÇ
“Bekâra ev vermiyorum” ifadesi medeni hâl temelli ayrımcılık iddiası doğurabilir. Öğrenci olmayı esas alan retler ise somut gerekçeye ve uygulamanın başka bir korunan temelle bağlantısına göre incelenir. Yazışmaları ve ilanları saklayın, gerekçeyi yazılı olarak isteyin ve başvuru sürelerini kaçırmamak için gerektiğinde hukuki destek alın.
