İklim Dostu AVM’ler İçin Kritik Adım Atıldı

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD), Akademetre Araştırma ve Danışmanlık, İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) ile Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) arasında “Alışveriş Merkezlerinde Yapay Zeka Destekli Enerji Verimliliği Projesi”nin ikinci faza taşınmasına yönelik iş birliği protokolü imzalandı.

Bu proje, AVM’lerin iklim dostu şekilde yönetilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. İklim krizi ve artan enerji tüketimi, büyük ölçekli ticari yapılarda verimliliği önemli bir konu haline getirdi. Türkiye’nin COP31 öncelikleri arasında binalarda enerji verimliliğinin yer almasıyla, alışveriş merkezlerinin daha akıllı ve verimli sistemlerle yönetilmesi önem kazandı. SKD Türkiye ve TBV’nin Be Node platformu iş birliğiyle hayata geçirilen proje, yapay zeka teknolojileriyle iklim dostu ve ölçeklenebilir çözümler üretmeyi hedefliyor.

Projenin ilk fazı, TBV’nin Vector Institute ortaklığıyla yürüttüğü Global AI Alliance for Climate Action çağrısı kapsamında gerçekleştirildi. Pilot çalışmada HVAC kaynaklı enerji tüketimindeki düşüş sayesinde toplam enerji tüketiminde maliyet avantajı ve sera gazı emisyonlarında azalma gözlendi. Bu sonuçlar, çevresel fayda yaratma potansiyelini ortaya koydu.

Elde edilen veriler doğrultusunda, veri genişliği ve model kalitesinin artırılması amacıyla projenin kapsamı genişletildi. AYD, Akademetre, TBV ve SKD Türkiye iş birliğiyle projenin ikinci faza taşınmasına karar verildi. Esas Gayrimenkul, proje paydaşlarının bir araya gelmesini, sürecin amaç, kapsam ve rollerinin netleşmesini sağlayarak, AYD sürdürülebilirlik gündemi kapsamında projenin iletişim ve koordinasyonunu üstleniyor. Böylece sürecin etkin yönetimi ve sektörel düzeyde anlamlı çıktılar elde edilmesi hedefleniyor.

Enerji tasarrufu ve binaların iklim dostu yönetimini destekleyen projenin ikinci fazında, 31 Mart’ta imza töreni gerçekleştirildi. Bu fazda, iklim verilerini kullanarak alışveriş merkezlerindeki Isıtma – Havalandırma – İklimlendirme Sistemleri (HVAC) operasyonlarını otomatik optimize edebilecek yapay zeka destekli bir sistem geliştirilmesi amaçlanıyor. Gerçek zamanlı hava durumu verilerinin analiz edilmesiyle ısıtma, havalandırma ve soğutma ayarlarını dinamik olarak düzenleyebilecek bu sistem, AVM’lerde enerji tasarrufuna katkı sağlayacak.

Proje, TBV’nin teknik desteği, AYD’nin AVM’lerde enerji tüketimi konusundaki deneyimi, Akademetre’nin veri analizi uzmanlığı ve SKD Türkiye’nin koordinasyonuyla yürütülüyor.

AYD Başkan Yardımcısı ve Esas Gayrimenkul CEO’su Cem Eriç, “Bu projeyle alışveriş merkezlerimizde sürdürülebilir bir geleceğe odaklanıyoruz. HVAC sistemlerini yapay zeka destekli analizlerle optimize etmeyi hedefliyoruz. Akademetre’nin sağladığı verilerle iklim koşulları ve ziyaretçi yoğunluğu gibi değişkenleri modelleyerek enerji tüketimimizi en verimli seviyeye çekeceğiz. Bu veri odaklı yaklaşım, maliyetleri düşürmenin yanı sıra sektörümüzün çevresel hedeflerine ve sürdürülebilirlik vizyonuna stratejik destek sunacaktır.” dedi.

Akademetre Kurucu Başkanı Dr. Halil İbrahim Zeytin, “Alışveriş merkezlerinden elde edilen enerji ve sürdürülebilirlik verilerini ileri analitik ve yapay zekâ teknolojileriyle anlamlandırarak ölçülebilir ve uygulanabilir içgörüler üretmeyi hedefliyoruz. Bu model, veri temelli dönüşümün sürdürülebilirlik projelerindeki kritik rolünü ortaya koyuyor. Veriye dayalı karar alma mekanizmaları sayesinde mevcut tüketimi izlemekle kalmayıp geleceğe yönelik öngörüler geliştirerek daha verimli ve sorumlu sistemler kurmak mümkün hale geliyor. Bu yaklaşımın karbon ayak izinin azaltılmasında somut ve kalıcı katkılar sağlayacağına inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

SKD Türkiye Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Duygu Yılmaz, “İklim kriziyle mücadelede enerji verimliliği, iş dünyasının en kritik dönüşüm alanlarından biridir. Alışveriş merkezleri gibi yüksek enerji tüketimine sahip yapılarda yapay zeka destekli çözümler geliştirmek, çevresel etkilerin azaltılması ve operasyonel verimliliğin artırılması açısından önemli fırsatlar sunuyor. Bu projeyle veri temelli, ölçeklenebilir ve sektöre yaygınlaştırılabilir bir model geliştirerek dönüşümü hızlandırmayı hedefliyoruz.” dedi.

TBV Yürütme Kurulu Üyesi Faruk Eczacıbaşı ise, “Türkiye, Avrupa’da alışveriş merkezi sayısı bakımından ilk üç ülke arasında yer alıyor. Bu ölçekte bir altyapının enerji kullanımı ve karbon ayak izi, ulusal ve küresel iklim hedefleri açısından kritik öneme sahip. Teknik ekiplerle kurduğumuz güçlü iş birlikleri sayesinde, alışveriş merkezlerinin en yüksek verimlilikle ve en düşük karbon salımıyla çalışmasını sağlayacak çözümler geliştiriyoruz. Amacımız Türkiye’de dönüşümü hızlandırmak ve uluslararası ölçekte örnek gösterilen bir model ortaya koymak. Bu yaklaşım, sürdürülebilirlikte somut etki yaratırken, Türkiye’yi daha yeşil ve dirençli bir geleceğe taşıyacak önemli bir adım olacaktır.” diye konuştu.

AYD (Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği) 2009 yılında kurulmuş olup, alışveriş merkezlerinin tüketicilere keyifli alışveriş imkânı sunan, perakende sektörüne katma değer yaratan, kent ile bütünleşen ve dünya standartlarında mekanlar olmasını sağlamayı vizyon edinmiştir. AYD, 50 milyar dolar yatırım hacmine sahip, 600 bin kişiye doğrudan ve 2,1 milyon kişiye dolaylı istihdam sağlayan AVM sektöründe perakendeciler, tüketiciler ve sektörel çözüm ortaklarıyla perakende sektörünün sağlıklı gelişimine katkıda bulunmaktadır.

SKD Türkiye (İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği), 2005 yılında kurulmuş, sadece kurumsal üyelik kabul eden bir iş dünyası derneğidir. Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi’nin (WBCSD) Türkiye’deki bölgesel ağı ve iş ortağı olan SKD Türkiye, sürdürülebilirlik birikimini çalışma grupları aracılığıyla üyeleri ve paydaşlarıyla paylaşmaktadır. SKD Türkiye çatısı altında, Türkiye’nin GSYH’sinin %25’ini temsil eden, 1,4 milyon kişiye istihdam sağlayan 14 ana sektör ve 45 alt sektörden 190 üye şirket bulunmaktadır.

Türkiye Bilişim Vakfı (TBV), İstanbul merkezli, iyilik için teknoloji vizyonuyla çalışan çok paydaşlı bir sivil toplum kuruluşudur. 1995 yılında kurulmuş olan TBV, Türkiye’nin bilgi toplumuna dönüşebilmesi için gerekli altyapının oluşturulmasına katkı sağlamayı, bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmeyi ve yeni teknolojilerin sosyal ve ekonomik yaşam üzerindeki etkilerini inceleyerek projeler üretmeyi hedeflemektedir. Bugün 400’ün üzerinde üyesi bulunmaktadır.