Plastik Borularda Soğuk Kesme Teknolojisi Türkiye’de Altyapıyı Güçlendiriyor

Çelik altyapı dönemi sona ererken, dünya su, petrol ve gaz hatlarını HDPE, PE ve PVCO gibi yeni nesil plastik borularla yeniden inşa ediyor. Deprem riski yüksek olan Türkiye’de de CPVC, PPRC, PEX ve ABS tabanlı sistemlere geçiş bir tercih değil, zorunluluk haline geliyor.

Bu dönüşümde, plastik borular için kritik olan soğuk kesme ve güvenli birleştirme teknolojilerini sunan Amerikan REED çözümleri, 15 yıldır Habib Makina güvencesiyle Türkiye’de altyapı projelerinde yeni bir standart oluşturuyor.

Küresel altyapı yatırımlarında paslanan ve depremde kırılgan hale gelen çelik borular yerini, esnek yapıları sayesinde sismik hareketleri absorbe edebilen HDPE, PE, PVCO, CPVC, PPRC, PEX ve ABS gibi ileri mühendislik plastiklerine bırakıyor. Türkiye’de BOTAŞ doğalgaz hatlarından İSKİ ana isale hatlarına, Akkuyu Nükleer Santrali’nin soğutma sistemlerine kadar pek çok kritik projede bu dönüşüm hızlanıyor. Plastik boruların yapısını bozmadan işlenmesini sağlayan “soğuk teknoloji” çözümleri hayati önem taşıyor. Habib Makina, 15 yıldır Türkiye’deki tek yetkili distribütörü olduğu Amerikan REED markasının soğuk kesme ve kaynak ağız açma teknolojilerini sunuyor.

Deprem dalgalarını emebilen özel plastik borular, Amerika’dan Kuzey Avrupa’ya, Japonya’dan Orta Doğu’ya kadar modern altyapının temelini oluşturuyor. Ancak milyarlarca dolarlık yatırımların başarısı, doğru uygulama detaylarına bağlı. Uzman mühendislik raporları, plastik borulara yanlış uygulanan kesme ve birleştirme yöntemlerinin altyapı güvenliğini zayıflattığını gösteriyor. Spiral taşlama ve oksijen kaynağı gibi ısı üreten işlemler, borunun moleküler yapısını bozarak kırılgan hale getiriyor. Altyapı sektörünün “altın standardı” kabul edilen Amerikan REED teknolojisi ise soruna çözüm getiriyor.

Habib Makina Başkan Vekili Yusuf Habib, plastik boru altyapılarında doğru ekipman kullanımının önemine değinerek, “Bugün altyapıda kullanılan özel plastik borular, deprem güvenliği açısından büyük avantaj sağlıyor. Ancak bu borulara sıcaklık veren her müdahale, sistemin en zayıf noktasını oluşturur. Spiral taşlama ya da yüksek devirli kesicilerle yapılan işlemler, borunun moleküler yapısını bozuyor. REED’in soğuk kesme teknolojisi ise borunun yapısını koruyarak güvenli altyapının temelini atıyor.” dedi.

Türkiye’nin sismik gerçekliği yer altındaki boru hatlarını sadece teknik bir altyapı unsuru olmaktan çıkarıp milli güvenlik meselesine dönüştürüyor. Yusuf Habib, “Rijit yapıya sahip çelik ve demir borular, deprem anında esneyemediği için kırılıyor. Bu durum şehirlerin susuz kalmasına ve patlayan doğalgaz hatlarının yangınlara yol açmasına neden oluyor. Dünya genelinde risklere karşı çözüm, sarsıntıyla birlikte hareket eden, esnek ve uzun ömürlü boru teknolojilerine geçişte bulunuyor. HDPE ve güçlendirilmiş PVCO sistemleri, deprem dalgalarını absorbe edebilme özellikleriyle standart haline geliyor. Bu ‘yaşayan altyapı’ yaklaşımı, boru hatlarının ve şehirlerin sürekliliğini güvence altına alıyor.” şeklinde konuştu.

Enerji, şehir altyapısı ve ağır sanayi gibi stratejik sektörlerde plastik boru sistemlerine geçiş kaçınılmaz hale geliyor. Habib, “Enerji ve doğalgaz hatlarında kullanılan HDPE ve PE sistemleri, ısıl füzyonla birleştirildiğinde sızdırmazlığı borunun kendisinden daha güçlü yapıyor. REED giyotin kesicilerle yapılan hassas 90 derece kesimler, kritik ek yerlerini yüksek güvenlik seviyesine taşıyor. Şehir altyapısı ve içme suyu yönetiminde PVCO ve PVC sistemleri ön planda. PVCO borular, çeliğe kıyasla hafif olmalarına rağmen yüksek basınç dayanımı sunuyor. REED Bevel Boss® teknolojisiyle açılan kusursuz kaynak ağızları, deprem anında conta kaymasını önleyerek suyun kesintisiz akışını sağlıyor. Ağır sanayi ve tesis yönetiminde ise asidik ve kimyasal korozyona dayanıklı CPVC ve ABS sistemleri kullanılıyor.” ifadelerini kullandı.

Altyapı uygulamalarında ilk ve en kritik adım, kıvılcımsız ve ısısız kesimdir. Çelik, paslanmaz çelik, dökme ve sünek demir boruları kesmek için kullanılan bazı REED aletleri şunlardır:

Dar hendeklerde veya boru etrafında tam tur mümkün olmadığında REED Menteşeli Kesiciler, 1 inçten 12 inçe kadar boruları çeyrek tur kol hareketiyle ısı ve kıvılcım oluşturmadan kesebiliyor. Daha dar alanlarda REED LCRC Low Clearance serisi, 127 mm açıklıkla 2 inçten 16 inçe kadar soğuk kesim sağlıyor. Büyük çaplı projelerde ise 20 inçten 42 inçe kadar REED RC Rotary kesiciler kullanılıyor.

REED Universal Pipe Cutter (UPC), 6 inçten 48 inçe kadar plastik boruların yanı sıra dökme demir ve belirli kalınlıktaki çelik boruları pnömatik güçle malzeme yapısını bozmadan kesiyor. Böylece büyük altyapı projelerinde zaman kazandırıp iş güvenliğini artırıyor.

Kesim sonrası işlemde kusursuz kaynak ağzı açma ve güvenli birleştirme önem taşıyor. Boruların sağlam sabitlenmesi için REED Zincir Mengene ve Saha Boru Mengeneleri kullanılırken, pürüzsüz yüzey oluşturmak için REED Bevel Boss tercih ediliyor. Elektrofüzyon kaynağında ise PE borulardaki görünmez oksit tabakası REED PE Soyucular ile temizlenerek sızdırmaz bağlantı sağlanıyor.

Boru birleştirme sırasında sık yapılan “kepçeyle vurma” gibi hatalar büyük hasarlara yol açıyor. Yusuf Habib, “REED PPJ Plastik Boru Birleştirici, boruyu mekanik kaldıraç gücüyle nazikçe yerine oturtarak milimetrik hassasiyetle kilitler. Yanlış birleşmiş boru bile zarar görmeden ayrılabilir.” dedi.

Altyapı bakım ve onarımda su kesintilerini minimuma indiren çözümler de REED teknolojilerinin parçası. REED DM serisi manuel delme makineleri ve Feed Tap sistemleri, basınç altındaki hatlarda güvenli delme sağlar. Akülü Power Drive üniteleri, vana operatörü ve kombine delme-kılavuz çekme sistemleriyle tek hamlede işlem imkanı sunar. Operasyon sonunda elektrikli veya matkap tahrikli test pompalarıyla hattın sızdırmazlığı anında test edilir.

Habib Makina Başkan Vekili Yusuf Habib, altyapı yatırımlarında bütüncül yaklaşımın şart olduğuna işaret ederek, “Yer üstündeki yapıları güçlendirirken, yer altındaki boru hatlarını ihmal edemeyiz. İSKİ, DSİ ve büyük sanayi kuruluşları için bu artık bir tercih değil, zorunluluktur. Habib Makina’nın 15 yıllık tecrübesiyle sunduğu REED çözümleri, deprem ülkesi Türkiye için güvenli altyapının anahtarıdır.” dedi.

Habib Makina, 1980’den beri taşınabilir çelik plaka ve boru işleme makineleri alanında faaliyet göstererek Türkiye sanayisine hizmet veriyor. Avrupa, Amerika ve Uzak Doğu menşeli markaların distribütörlüğünü üstlenen şirket, altyapı, enerji, ağır sanayi ve gemi inşası gibi sektörlere çözümler sunuyor. Yaklaşık 100 bayisiyle yaygın dağıtım ağı bulunan Habib Makina, teknik destek, satış sonrası servis ve hızlı yedek parça temini ile sektörde lider konumda bulunuyor.