Dijital Ailede Güvenlik Öne Çıkıyor: Robot ve VR’da Yeni Dönem Başladı

Son on yılda teknoloji kullanımının yaygınlaşması ve sosyal normlardaki değişimlerle aile yapıları ve ev içi etkileşimler dijitalleşti. Kaspersky’nin pazar araştırma merkezinin yaptığı küresel ankete göre, Türkiye’deki katılımcıların %93’ü dijitalleşmenin önümüzdeki on yılda ailelerin ortak boş zaman aktivitelerini kökten değiştireceğine inanıyor. Bu durum, bağ kurma süreçlerinde ileri teknolojinin kullanımını artırarak yeni ritüeller ve zorluklar getirecek.

Türkiye’deki katılımcıların %56’sı, yapay zeka destekli uyku öncesi masallarının norm haline geleceğini öngörüyor; bu oran küresel çapta 18-34 yaş grubunda ise %53 seviyesinde. Günümüzde uygulamalar akıllı cihazlarla özelleştirilebilir karakterler ve olay örgüleri sunabiliyor. Bu da yoğun ebeveynler için yenilikçi bir destek, çocuklar içinse etkileşimli bir hikaye anlatıcısı anlamına geliyor.

Ayrıca Türkiye’de ailelerin %40’ı çocukların gerçek evcil hayvanlar yerine dijital olanları tercih edeceğini düşünüyor. Ancak yapay zekanın çocuk hayatını zenginleştirme potansiyeli beraberinde dikkat ve sorumluluk gerektiriyor. Ebeveynlerin, çocukların verilerini gereksiz yere saklamayan ve kötüye kullanmayan, güçlü gizlilik politikalarına sahip yapay zeka hizmetlerini tercih etmeleri önemli. İçeriği kısıtlamak ve ekran süresini dengelemek için Kaspersky Safe Kids gibi dijital ebeveynlik asistanları kullanılmalıdır.

Ebeveynlerin yapay zeka etkileşimlerini yeni bir “dijital oyun alanı” olarak görmeleri; oturum sürelerini sınırlamaları, denetlenmiş ve yaşa uygun platformları seçmeleri gerekiyor. Hikayelerin içeriği ve oluşturulma şekli konusunda çocuklarla açık diyalog sürdürülmeli, yapay zekanın arkadaş değil araç olduğu anlatılmalıdır. Herhangi bir rahatsız edici etkileşimde çocuklar bildirimde bulunmaya teşvik edilmelidir. Amaç, yapay zekanın insan etkileşimini ikame etmesi değil, ebeveyn sesini tamamlayan bir unsur olmasıdır.

Türkiye’de katılımcıların %56’sı aile kutlamalarının video konferans formatına taşınacağını; %29’u ise aile tatillerinin tamamen sanal gerçeklik (VR) ortamında gerçekleşeceğini öngörüyor. Bu gelişmeler, dijital etkinliklerin kültürel yapı ve dijital altyapı tarafından şekillenen bir dizi evrimle gerçekleşeceğini gösteriyor. Siber güvenlik liderleri için ise evin mahrem alanlarında yeni risk vektörleri ortaya çıkıyor.

Katılımcıların %57’si, ev robotlarının aile bireyleri gibi kabul göreceğini düşünüyor. Sesle çalışan kişisel asistanlar ve otonom robot süpürgelerin ötesinde bu cihazlar; ders anlatabilen, oyun oynayabilen ya da arkadaşlık sunabilen yapay zekâ yoldaşları olarak konumlanıyor.

Bununla birlikte, VR gözlüklerinden robot bakıcılara kadar her yeni cihaz siber saldırganlar için potansiyel giriş noktasıdır. Güvenlik için varsayılan şifreler değiştirilip, cihaz yazılımları düzenli güncellenmeli ve ev ağı segmentlere ayrılmalıdır. Kaspersky Premium’un Smart Home Monitor özelliği, ev Wi-Fi ağını 7/24 tarayarak bağlı cihazların türünü, işletim sistemini ve IP adresini listeler; yeni veya bilinmeyen cihaz bağlandığında uyarı verir.

Robotlar, yapay zekâ ve sanal gerçeklik cihazları aile yaşamına entegre oldukça, güvenlik sonradan eklenen değil, en baştan inşa edilmesi gereken temel bir unsur olmalıdır.

Kaspersky META Bölgesi Tüketici Kanalı Başkanı Seifallah Jedidi, “Teknolojinin hızlı gelişimi aileyi parçalamıyor, paylaşılan alanları yeniden tanımlıyor. Dijital ve fiziksel deneyimlerin iç içe geçtiği bir gelecek, yeni birliktelik anlayışları yaratıyor. Örneğin, büyükanne ya da büyükbabanın doğum günü kutlamasına hologramla katılması ya da kardeşlerin dünyanın farklı köşelerinden aynı dijital evcil hayvana bakması. Asıl mesele, güvenli, saygılı ve bizi birbirimize daha da yakınlaştıran bilinçli dijital ortamlar inşa etmektir” dedi.

*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirildi. 15 ülkeden 3.000 kişi ankete katıldı.